drijfveren sturen gedrag


Drijfveren zijn uitermate geschikt om inzicht te krijgen in individuele mensen, maar ze zijn ook erg goed bruikbaar om culturen te begrijpen. Mensen hebben ieder hun eigen volgorde van wat zij willen, maar als zij in groepen functioneren ontstaat na verloop van tijd een gemeenschappelijk teampatroon, een gezamenlijke drijfveervolgorde. En daarmee ontstaat een cultuur. Je kunt culturen heel goed duiden in drijfveertermen. In welke volgorde van belangrijkheid plaatst men de zes drijfveren? Iedere groep mensen heeft zo zijn eigen top-6. Bij commerciële groepen staat oranje meestal op nummer één, onder accountants staan blauw en geel meestal hoog, en bij onderwijzers is groen in de regel dominant.

RealDrives

Voor alles is het belangrijk om te begrijpen dat gedrag een methode is om dingen te realiseren. De drijfveer wil iets, de omgeving wordt getaxeerd, en dan wordt gedrag ingezet om resultaten te bereiken. Het ligt eigenlijk voor de hand dat het gedrag dus niet een uiting van de innerlijke mens is, maar veel meer een instrument. Gedrag wordt instrumenteel ingezet om doelen te bereiken die vanuit de drijfveer gezien zinvol zijn. De kleur van het gedrag kan dus heel anders zijn dan de kleur van de drijfveer. Zo zal de oranje gedreven autoverkoper echt geen oranje gedrag vertonen als hij een auto wil verkopen. Hij zal eerder blauw en groen gedrag inzet- ten: betrouwbaar en vriendelijk. En dat zou wel eens een heel succesvolle gedragsstijl kunnen zijn. En als die stijl werkt, heeft de verkoper oranje gescoord. Bingo, de oranje drijfveer heeft gescoord.

Effectief leiderschap ontstaat met (h)erkennen van drijfveren


Wie verkeerd leiding geeft, creëert een negatieve sfeer waarbinnen negatief gedrag zichtbaar wordt. Het aardige is dat bij iedere drijfveer een eigen stijl van negatief doen hoort. Je kunt, met andere woorden, aan het negatieve gedrag van individuen en groepen aflezen welke drijfveren bij hen dominant zijn. Wie knort dat hij ‘nu alleen nog maar gaat doen wat in de taakomschrijving staat’ onthult zijn blauwe drijfveer, wie overgaat tot roddelen en zwart maken geeft een groene drijfveer bloot. In de onderstaande figuur is zichtbaar welk positief en negatief gedrag aan de zes drijfveren verbonden is. Wat ook meteen duidelijk wordt, is wat negatief gedrag kost: een positieve medewerker kan zijn salaris gemakkelijk terugverdienen, maar een negatief gestemde medewerker maakt extra kosten.

stacks_image_203-1

Het verschil tussen positief en negatief gedrag is enorm. Waar iemand met positief gedrag probeert de dingen naar zijn hand te zetten, is iemand met negatief gedrag louter reactief: het gedrag laat eigenlijk zien dat men een onaangenaam maar onontkoombaar lot ondergaat. Positief gedrag hoort bij wie nog meedoet in de wedstrijd, negatief gedrag is voor de afhakers en de verliezers. Maar wanneer gaat iemand positief gedrag vertonen? Als willen en kunnen samengaan. Met andere woorden: als iemand iets wil en denkt dat hij dat door positief handelen kan bereiken. En wanneer gaat iemand negatief gedrag vertonen? Als iemand ervaringen ondergaat die hij niet prettig vindt, en niet denkt dat hij er iets aan kan doen. En wanneer er dan nog meer druk op mensen wordt gezet, komt het tot protestgedrag. Dat is nog vervelender, en verschilt ook per drijfveer.